Kijken en zien

Kijken doe je met je kijkers, je ogen. Als je je ogen gebruikt, zie je van alles.
Vaak dénk je dat je iets ziet. Je ziet het wel, maar het is er niet. Je kijkt naar een vel met wat vlekken en je ziet een rijst-met-krenten-hond. Of je dacht dat je een hondje zag rennen over straat, maar het was een wegwaaiende krant.
Zien doe je met je hersenen. Je hersenen krijgen seintjes door van de ogen en maken daar een plaatje van. Daarbij gebruiken ze ook jouw geheugen.

Je ogen zien niet precies hetzelfde. Kijk maar eens rustig voor je uit, de kamer in of naar buiten. Waar je naar kijkt, zie je scherp - tenzij je ogen niet heel goed zijn. Probeer nu eens afwisselend met je linker en rechteroog te kijken naar een voorwerp op een paar meter afstand. Bijvoorbeeld door afwisselend een oog dicht te knijpen of door afwisselend een oog af te dekken. Je zult merken dat voorwerpen ten opzichte van elkaar verspringen. Met je ene oog loopt de verwarmingsbuis precies achter de leuning van een stoel, met het andere oog net er naast. Met het ene oog staat de auto van de overburen precies met de voorkant op één lijn met een spijl uit het tuinhekje erachter, met het andere oog precies in één lijn met een andere spijl.

Je ogen zien niet hetzelfde. Ze tasten bovendien de hele omgeving af. Je hersenen maken daarvan één scherp beeld, met diepte. Door het verspringen van de voorwerpen kunnen de hersenen bedenken wat verder weg is, bijvoorbeeld.

Stereofoto's

Als je naar een gewone foto kijkt, zien beide ogen hetzelfde plaatje. Je hersenen herkennen daar van alles van. Ze kunnen best bedenken hoe de voorwerpen op de foto in het echt hebben gestaan. Maar echt diepte zien doe je niet op een gewone foto.

Bij stereofotografie maak je twee foto's, één voor het linker en één voor het rechter oog. Op die foto's zijn ook alle voorwerpen iets versprongen ten opzichte van elkaar. Als de ogen elk naar hun eigen plaatje kijken, zullen de hersenen er in je hoofd één plaatje met diepte van maken. Soms lijkt het of je in een kijkdoos kijkt, maar het effect is in ieder geval verrassend.

camera (31K)  herdershondlinks (49K)  herdershondrechts (49K)

Naar stereofoto's kijken

Het is nog niet zo gemakkelijk om elk oog naar zijn eigen plaatje te laten kijken. Met oefening lukt het veel mensen bij niet te grote plaatjes. Maar de meeste mensen zien gewoon twee foto's naast elkaar. Met hulpmiddelen kun je je ogen helpen. Daarvoor zijn verschillende mogelijkheden.

In een stereoscoop of viewer zitten speciale lenzen of spiegels, die elk oog naar zijn eigen afbeelding leiden. Daarmee bekijk je een koppel stereofoto's (linker en rechter)

Holmes (23K)

Misschien heb je wel eens van die stereobrilletjes gezien, met een rood en een blauw glas. Ook die zorgen er voor dat elk oog alleen zijn eigen plaatje ziet. Daar horen speciale stereofoto's bij.

brilletje

De grotere stereo foto's op deze site bekijk je met een viewer. De kleinere stereo afbeeldingen, zoals hieronder, kun je met wat oefening zonder hulpmiddel bekijken.






Home